Wagenmakerij in Vlaanderen

Wat een garagist betekent voor de hedendaagse burger, dat was de wagenmaker voor onze voorouders. Elk dorp in Vlaanderen had in de 19de eeuw een of meerdere wagenmakerijen. Het ambacht van de wagenmaker stierf in de jaren 1950 een stille dood. Om de herinnering aan deze bijzondere stiel levend te houden, start CAG in samenwerking met verschillende partners een onderzoeksproject naar wagenmakerij in Vlaanderen van 1850 tot 1980.

Wagenmakerij aan de Blankenbergse Steenweg in Brugge, 1914. © Alfons Watteyne, Stadsarchief Brugge.

In de Collectie Bulskampveld neemt het ambacht van de wagenmaker een belangrijke plaats in. De collectie bevat niet alleen producten zoals karren en wagens maar ook wagenmakersgereedschap en talrijke houten mallen. Daarom trekt CAG aan de kar om grootschalig onderzoek te voeren naar de geschiedenis en het erfgoed van de wagenmaker.

Geschiedenis

De wagenmaker vervulde vroeger een belangrijke positie in het dorp. Voor de meeste transportmiddelen waren de dorpsinwoners op zijn vakkennis en productie aangewezen. Ook stond hij in voor het permanente onderhoud en de herstellingen van de wagens en karren. Niet zelden was de wagenmakerij een pleisterplaats in het dorp waarrond zich andere activiteiten ontwikkelden. Via literatuuronderzoek, origineel bronnenonderzoek en gerichte interviews wil CAG historisch inzicht verwerven over de socio-economische rol van de wagenmaker in Vlaanderen. In samenwerking met Histories worden persoonlijke en regionale verhalen blootgelegd.

Wagenmakerij Jonckheere in Beveren-Roeselare, ca, 1880-1900. Beeldbank Midwest.

handleiding

Je eigen onderzoek naar wagenmakerij

Wil je onderzoek voeren naar de wagenmaker(s) in je dorp of familie? CAG maakte samen met Histories een handleiding waarin we handvatten aanreiken om de wagenmakers in jouw regio en (familie)geschiedenis bloot te leggen.

Erfgoed

Naast de Collectie Bulskampveld bewaren verschillende musea en privéverzamelaars wagenmakerserfgoed. Een volledig overzicht ontbreekt en veel collecties worden in minder goede omstandigheden bewaard. Bovendien dreigt het immaterieel erfgoed van de wagenmakerij, de technische kennis, verloren te gaan. Vandaar dat Collectie Bulskampveld samen met het Karrenmuseum Essen, het MOT Grimbergen en het Openluchtmuseum Bokrijk het erfgoed van de wagenmaker in kaart wil brengen. Bedoeling is om een draagvlak te creëren in de erfgoedsector over het belang en de waardering van het ambacht.

Collectie wagens van het Karrenmuseum in Essen © Roxanne Danckers en Isis Sturtewagen

Gezocht!

Kan jij nog iets vertellen over het werk van je (over)grootvader als wagenmaker? Heb je foto’s, een rekeningboek of andere interessante documenten van een wagenmaker in je bezit? Heb je weet van een oude werkplaats van een wagenmaker in je buurt? Heb je interessant materiaal of wil je graag mee onderzoek voeren, neem dan contact op met Griet Frère.

Aanspreekpunt Collectie Bulskampveld

Griet Frère

Terug naar boven